De verlenging van Doel 4 en Tihange 3 belooft een hele klus te worden. Tenminste als we Engie mogen geloven. Het oplappen van de kerncentrales, om ze nog tien jaar langer open te houden, zal niet voor midden 2027 lukken. Moeten we dan vrezen dat het licht uitvalt? Nee, zegt de regering, die de beweringen met een korrel zout neemt.
Na de langste sluiting ooit, ging de aandelenbeurs van Moskou vandaag weer open. De index schoot onmiddellijk de hoogte in, maar de handel is sterk beperkt en afgeschermd.
Economie
‘Een Potemkin-markt’, of een poppenkast. Zo noemt Daleep Singh, veiligheidsadviseur van de Amerikaanse regering, de heropstart van de beurs in Moskou. Sinds vandaag is er opnieuw handel in aandelen mogelijk, nadat de belangrijkste Russische beursindex een maand geleden, enkele uren na de Russische inval in Oekraïne, was stilgelegd. Maar de handel wordt beteugeld en afgeschermd voor buitenlanders.
Bij de heropening vanochtend schoot de toonaangevende MOEX-index in de eerste uren tot meer dan 12 procent hoger, waarbij vooral de Russische olie- en gasreuzen, Rosneft (+17 procent), Lukoil (+13 procent) en Gazprom (+15 procent), forse winsten konden optekenen. De aandelen van de nationale luchtvaartmaatschappij Aeroflot, die voorlopig amper nog internationale vluchten kan uitvoeren (DS 8 maart), kelderden dan weer met 18 procent, voor ze zich weer herstelden. Ook staatsbank VTB deelde in de klappen en verloor al zo’n 5 procent.
Niet speculeren
De beurshandel in Moskou is stevig aan banden gelegd. De beursvloer is slechts vier uur open en er mogen maar 33 van de 50 op de index genoteerde aandelen worden verhandeld. Shorten, of speculeren op koersdalingen, is verboden, en buitenlandse beleggers krijgen geen toegang tot de handel, uit schrik dat ze massaal Russische aandelen zouden dumpen. Bovendien zei Rusland eerder al dat het tot maximaal 10 miljard dollar staatsfondsen zou gebruiken om de aandelen kunstmatig te ondersteunen indien nodig.
Moskou heeft de beperkingen ingevoerd om de Russische beleggers en bedrijven te beschermen. Op 24 februari, nadat Russische soldaten Oekraïne waren binnengetrokken, crashte de beurs in Moskou met zo’n 45 procent – volgens Bloomberg de op vier na grootste duik ooit in de geschiedenis van de aandelenmarkt. Sindsdien zijn de westerse sancties tegen Russische bedrijven alleen maar uitgebreid.
Is bodem bereikt?
De heropening van de Russische beurs komt er na de langste sluiting ooit. Het Kremlin hoopt dat de bodem is bereikt en dat binnenlandse investeerders de beurzen zullen schragen. De koersstijging vandaag kan daarbij een eerste stap richting normalisatie zijn. Maar analisten zijn verdeeld in hun voorspellingen. ‘Ik zie momenteel geen erg overtuigende bodem’, zegt Per Hammarlund, die bij de Zweedse bank SEB gespecialiseerd is in opkomende markten, tegenover Bloomberg. ‘De stijging van vandaag wordt heel waarschijnlijk veroorzaakt door het kopen van aandelen door de autoriteiten, en de beperkingen zullen niet snel worden opgeheven. Dit wordt een van de manieren waarop het Kremlin westerse bedrijven probeert te straffen. Het zal nog een hele tijd duren voordat ze die posities kunnen lossen.’
Ook de Amerikaanse veiligheidsadviseur Singh vindt de Russische beurs ‘geen echte markt en geen duurzaam model’, zei hij in een statement. ‘Het onderstreept nog eens het isolement van Rusland binnen het wereldwijde financiële systeem.’
De hypothecaire leningen zijn de laatste maanden flink duurder geworden. Van een gemiddelde rentevoet van 1,25% op 20 jaar vorig jaar, naar 1,95% nu. Voor een lening van 200.000 euro betaal je nu maandelijks 60 euro meer. “Toch is er ook goed nieuws.”
De hypothecaire leningen zijn de laatste maanden flink duurder geworden. Van een gemiddelde rentevoet van 1,25 procent op 20 jaar vorig jaar, naar 1,95 procent nu. Een verschil van 0,7 procentpunt lijkt misschien niet veel tot je de rekening maakt. Hierop moet je letten.
Het zal heel moeilijk zijn om twee kernreactoren langer open te houden en de werken daarvoor zullen pas klaar zijn in 2027. Dat heeft Thierry Saegeman, de topman van Engie Electrabel, gezegd op een debat van de krant de Tijd. Het was de eerste keer dat Saegeman publiek reageerde, nadat de federale regering vorige week beslist heeft om dan toch niet al onze kerncentrales te sluiten in 2025.
Vorige week vrijdag heeft de federale regering aangekondigd dat ze de twee jongste kernreactoren (Doel 4 en Tihange 3) 10 jaar langer in gebruik wil houden. Op die manier wil de regering de bevoorradingszekerheid van elektriciteit in ons land veiligstellen. Maar daarover moet nu dus nog met uitbater Engie gesproken worden.
Thierry Saegeman, CEO van Engie Electrabel, herhaalde op het debat wat hij al twee jaar zegt: dat deze beslissing te laat komt. De wet op de kernuitstap herzien en de nodige werken uitvoeren, dat lukt nooit tegen de winter van 2025-2026, zegt hij.
"Wij zien nog altijd een kalender voor ons van 5 jaar, niet samendrukbaar", aldus Saegeman. "Dus dan kan je die kerncentrales als verlengbaar beschouwen in juni 2027, niet vroeger."
Jonas Roosens
Het is ook heel waarschijnlijk dat de reactoren in kwestie eerst een tijd stil zullen liggen, door de werken, zei Saegeman. En alles wordt nog complexer doordat sommige werken wellicht worden opgeschoven in de tijd, voorbij 2025. Daardoor zal er tegelijk moeten worden gewerkt aan de verlenging van de jongste reactoren, en de ontmanteling van de oudste.
"Ik maak mij ernstig zorgen over hoe we dat gaan doen", benadrukte Saegeman. "Hebben we daar wel de competente mensen voor? Het aantal mensen? Vinden we daar aannemers voor? Dus da's allemaal heel erg moeilijk." De boodschap is duidelijk: de onderhandeling van de regering met dit bedrijf wordt bikkelhard.
Niet alleen premier Alexander De Croo (Open VLD) en Energieminister Tinne Van der Straeten (Groen), maar ook de Europese Commissie denkt nu aan een Europese groepsaankoop voor gas. Zullen we zo een betere prijs kunnen bedingen en de irrationele markten kalmeren?
